Wanneer AI goed en slecht is voor je merk

Leestijd: 4 minuten

De afgelopen maanden ben ik flink in de weer geweest met AI. Van strategieontwikkeling, synthetische klanten, marktsentimentanalyse, neurosimulaties en scenarioplanning tot beeldbewerking, fotografie, animaties, videoproductie en vibe-coding. Ik heb nagedacht over merkstrategie voor algoritmes, GEO (Generative Engine Optimization), hyperpersonalisatie, een continu adaptieve merkstrategie en het aan elkaar knopen van allerlei agents.

Uiteraard ben ik hierbij regelmatig van mijn stoel geblazen. De kracht en veelzijdigheid van AI zijn enorm. Zeker als je weet welk platform je wanneer, in welke rol moet gebruiken. Want de mogelijkheden veranderen snel.

Maar tegelijkertijd werd ook iets eenvoudigs duidelijk. Rommel in = rommel uit. Hoe slim AI ook kan zijn, het resultaat is enorm afhankelijk van twee dingen: wat je erin stopt en hoe je de uitkomst evalueert.

Het belang van de briefing.

Het eerste punt betreft de briefing. Zonder de juiste vragen krijg je niet de juiste antwoorden. Net zoals een bureau geen goed resultaat levert met een slechte briefing. Die briefing wordt te vaak gereduceerd tot het schrijven van een goede prompt.

Wel, AI kan je weliswaar helpen betere prompts te formuleren. Maar je komt niet tot een goede briefing als je zelf niet weet wat je wilt of waar je echte uitdaging ligt. Daarbij is AI in de meeste gevallen nog te pleaserig om je van kritische feedback te voorzien als je plannen op drijfzand rusten.

De analogie is hier de bureaupitch. Ik heb regelmatig meegemaakt dat klanten niet wisten wat ze wilden en maar een pitch uitschreven. “Misschien zit er wat tussen”. Uiteindelijk kregen ze van de deelnemende bureaus suggesties die alle kanten opgingen, omdat er geen goede briefing lag. Waarmee de verwarring alleen maar groter werd en de keuze viel op het concept met het leukste plaatje.

Het belang van curatie.

De tweede gaat over curatie: je kunt de output van AI alleen evalueren als je verstand van zaken hebt. Als voorbeeld: mij lukt het prima om apps te maken met AI. Maar alleen in JavaScript, niet in Python. De implicaties van de eerste taal begrijp ik redelijk, de context van de tweede ontgaat mij grotendeels. Dus ik kan prima code in Python laten maken, maar ik kan niet inschatten wat de impact van deze code is. Bijvoorbeeld waar gevaarlijke gaten kunnen zitten.

Vertaald naar merken: AI kan je merkstrategie next-level maken. Waarbij je conform de voorspellingen lachend de contracten met je bureaus opzegt. Maar AI kan je ook in konijnenholen sturen vol éénpotnat-proposities, foutieve aansturing op ROAS, ineffectieve klikoptimalisaties, kostbare hyperpersonalisatie, verkeerde A-B-testen, je horizon vernauwen met synthetische data, je verleiden tot dure datainkoop of je een onhandige boodschapfragmentatie adviseren.

Waar zit jij?

De hamvraag: hoe weet je aan welke kant van de medaille je zit? Stuwt AI je naar grote hoogte of knalt het je merkstrategie de grond in? En hoe evalueer je dit als je zelf net even te weinig verstand van merkstrategie hebt? Ofwel, voordat je je blind staart op de superkracht van AI: hoe goed is jouw briefing en hoe goed is je curatie?

Zeker als je er rekening mee houdt dat het menselijk brein last heeft van flinke psychologische valkuilen. Neem de “Automation bias“: we volgen AI omdat het een duidelijk antwoord geeft,
 niet omdat het gelijk heeft.

Of “Wat je ziet, is alles dat er is…“: wat AI je teruggeeft, stuurt wat je ziet. 
Maar wat AI je niet teruggeeft, neig je te negeren. Ook al kan dit deel minstens zo belangrijk zijn.

Ben je extra vatbaar?

Hoe kwetsbaar ben jij hiervoor? Wel, enerzijds zijn mensen met minder expertise hier vatbaar voor, zo leert onderzoek. Ofwel, je neemt meer van AI aan als je er zelf minder van weet.

Anderzijds lopen juist mensen die enthousiast zijn over AI een groter risico. Zij blijken een gevaarlijk groot vertrouwen in de uitkomsten van AI te hebben. Dit terwijl mensen die sceptisch tegenover AI staan fouten beter detecteren, zij weten daardoor een hogere nauwkeurigheid met AI te behalen.

Ofwel, de mens in het proces is belangrijk. Maar tegelijkertijd kan diezelfde mens ook de grote rem zijn op de kwaliteit die AI creëert. Dit onderzoek waarschuwt hier dan ook voor:

“Naarmate AI-systemen zich verder hebben verspreid, zijn ook de gevallen toegenomen waarin die systemen fouten maken, én waarin mensen die fouten niet herkennen of niet corrigeren.”

Daarmee wil ik niet zo flauw doen door AI te vergelijken met een enthousiaste stagiair. Daar is AI inmiddels ver voorbij. Vergelijk AI gerust met een professioneel adviesbureau, dat non-stop voor je aan de slag gaat, in allerlei rollen. Maar weet dat je alleen het beste uit dit bureau haalt als je weet wat je wilt, weet wat je succescriteria zijn en kritisch kunt evalueren of een plan je doelstellingen binnen handbereik brengt.

Wees de regisseur.

Ofwel: AI kan alleen excelleren als jij een goede regisseur bent. En je bent alleen een goede regisseur als je verstand van zaken hebt. Zonder een duidelijke regierol wordt AI vooral een ruisversterker van bestaande vooroordelen, oppervlakkige inzichten en onzinnige redeneringen. Inzichten worden steeds oppervlakkiger en het oog voor nuances verdwijnt.

Zin om te sparren?

Daarmee geloof ik in AI. Maar ik geloof ook in het blijvende belang van experts. Binnen de organisatie en buiten de organisatie.

Dus als je wilt sparren over wat je het beste in AI kunt stoppen om je merk te versterken, en wat beter niet, laat het weten. Of als je de uitkomst van je AI-merkstrategie beter op waarde wilt inschatten.

Dat kan een-op-een of in teamverband, als workshop. Kijk hier voor meer info. Ik heb al diverse interessante sessies met andere merken gehad. Dit leidde tot praktische inzichten waarmee ze direct aan de slag konden.

Want hoe groter de rol van AI, hoe groter het belang van een goede regisseur.

“Retentie is de gouden sleutel voor startups”

Leestijd: < 1 minuut

Andrew Chen van Andreessen Horowitz deelt 15+ jaar inzichten in retentie-curves van startups. Zijn conclusie? Retentie is het verschil tussen magie en mislukking. En retentie volgt vaste patronen:

• Je kunt slechte retentie niet fixen met notificaties of A/B-testen.

• Retentie daalt altijd en vroege retention voorspelt late retentie.

• Je verliest mensen in de loop van de tijd, maar degenen die overblijven, geven vaak meer geld uit.

• Retentie verschilt per categorie. Een hotel-app ≠ dagelijks gebruik.

• Retentie wordt slechter naarmate het aantal gebruikers groeit.

• Je vroege gebruikers scoren dus vaak het sterkst op winstgevend en intentie.

• Retentie is moeilijk om goed te meten. De focus ligt te vaak op de korte termijn, niet op wat er twee jaar later gebeurt.

• Churn is asymmetrisch: het is veel makkelijker om een ​​gebruiker voorgoed te verliezen dan om ‘m terug te winnen.

• Virale groei met slechte retentie faalt onvermijdelijk.

• Hoge retentie is als magie: lastig, maar geweldig.

Lees hier zijn hele betoog.

Incompany workshop: merk & performance

Leestijd: < 1 minuut

Herken je dit? Bij veel organisaties werken merkbouwen en performance-marketing langs elkaar heen. Een slechte afstemming ondermijnt je impact, verlaagt je marges en laat concurrenten je klanten wegkapen.

Zelfs topmerken als Nike en Adidas struikelden hier over. Scale-ups stuiten op een performanceplafond. B2B-merken verwateren hun onderscheidend vermogen. En serviceverleners belanden in een race naar de bodem.

Deze vragen spelen vast ook bij jou:

  • – Hoe zorg je voor synergie tussen merk en performance?
  • – Hoeveel budgetteer je voor merk en hoeveel voor performance?
  • – Hoe speel je in op categorie, levensfase of businessmodel?
  • – Welke KPI’s zijn relevant en welke niet?
  • – Hoe creëer je gezamenlijk succes?

Als merkstrateeg werk ik vaak met deze uitdagingen. Bijvoorbeeld voor mijn boek Sterk Digitaal Merk en de 85 merken die ik al hielp. Nu heb ik al m’n inzichten verwerkt in een interactieve workshop-module. Toepasbaar voor allerlei soorten organisaties. Met simpele handvatten en praktische cases.

De eerste sessies zijn enthousiast ontvangen!

Klaar om jouw marketing te versterken? Stuur me een bericht! En ontdek hoe deze workshop jouw organisatie vooruit helpt!

Of kijk hier.

Rapport: zo maak je merk + performance succesvol

Leestijd: 4 minuten

Er zijn van die rapporten waarvan je weet dat ze een klassiek naslagwerk worden. Dit is er zo eentje: The Multiplier Effect. Hamvraag: hoe laat je merk en performance beter samenwerken? En hoe voorkom je silodenken, versnippering en gemiste kansen?

Allerlei inzichten op een rijtje.

Als je dit onderwerp volgt, kom je veel bekends tegen. Maar het mooie is dat inzichten uit allerlei hoeken op een rijtje zijn gezet. Dit komt doordat het rapport een samenwerking tussen allerlei experts op het gebied van merkeffectiviteit is: Analytic Partners, BERA.ai, Prophet, System1 en WARC.

Op de achtergrond speelt natuurlijk dat merkstrategen de laatste jaren naar de achtergrond waren geduwd. Het effect van merkbouwen leek moeilijk aan te tonen in de wereld van big-data. Dit terwijl performance-marketing de wind mee had: succes leek snel en slim in te kopen.

Maar ook dit rapport toont aan, met harde data, dat een investering in het merk niet alleen voor een fikse groei zorgt. Het merk maakt ook performance-marketing een stuk succesvoller.

Pas op voor de “Doom Loop”.

De onderzoekers waarschuwen hierbij voor het “Performance-Plateau”. Veel scale-ups zijn snel gegroeid met performance. Maar op een gegeven moment wordt verdere groei moeilijk, omdat al het laaghangende fruit in de categorie is geplukt. Lees: mensen die met een slim duwtje naar een aankoop konden worden gestuurd, zijn inmiddels van een product voorzien.

Dit afnemende effect wordt vaak gecompenseerd door nog meer te investeren in performance. Deze merken komen in de “Doom-Loop”. Dit is een negatieve spiraal met de verkeerde data, verkeerde meetmethoden en verkeerde budgetverdeling.

De onderzoeken stellen dat er daarmee een “Performance Penalty” is. Dit is de daling van 40% in ROI wanneer een merk van een gebalanceerde strategie naar pure performance gaat

Profiteer van het merkvoordeel.

De tegenhanger is het merkvoordeel: de ROI groeit juist met 90% wanneer een performance-strategie juist wordt vervangen door een gemengde aanpak.

Steeds meer digital savvy merken omarmen daarmee het samenspel tussen merk en performance. Zoals Brain Chesky, CEO van Airbnb stelt:

“Performancemarketing is een laser. Het kan een hoek van een kamer verlichten. Je wilt geen stapel lasers gebruiken om een hele kamer te verlichten. Dan moet je kiezen voor een kroonluchter. En dat is wat merk-marketing is.”

Je meeste klanten zijn niet op de markt.

Belangrijk is wederom de constatering dat het grootste deel van je klanten op dit moment niet bezig is met een aankoop. Afhankelijk van je categorie is 80 tot 98% met hele andere dingen bezig (ze zijn “out of market”).

Maar het is belangrijk dat jouw merk ondertussen sterker wordt in hun hoofd. Als ze via “The Messy Middle” (lees: een onnavolgbaar, onvoorspelbaar proces) wel ineens op de markt komen, kun je met dit merkeffect een fiks verschil maken.

Ofwel, het “Multiplier-effect” draait erom dat de samenwerking van merk en performance meer is dan een losse optelsom. Eén en één is geen twee, maar drie. Of zelfs meer.

Marketeers zorgen voor te weinig integratie.

Want hoewel de meeste marketeers meerdere kanalen gebruiken, is integratie vaak ver te zoeken. Echte integratie betekent dat je boodschap en merkervaring op elkaar zijn afgestemd. Qua inhoud, vorm en timing.

Plan vanuit een overkoepelend merkconcept, niet per kanaal, en zorg voor een consistente visuele en verbale stijl. Zo bouw je aan een geïntegreerd platform, waarbij verschillende typen uitingen elkaar versterken.

Ofwel: ga de diepte in door je creatieve uitingen te integreren, bijvoorbeeld met een visuele sterke signatuur.  En ga de lengte in door je merkconcept op verschillende kanalen tot leven te laten komen. Hierbij moeten ook performance-activiteiten duidelijk blijven linken aan het merkconcept.

Meet het volledige effect.

Gebruik hierbij meetmethodes die het volledige effect van je campagnes laten zien. Als je je metingen teveel richt op attributie, dan overschat je de bijdrage van kanalen die dicht bij het aankoopmoment liggen systematisch. Daardoor ontstaat er geen volledig beeld van wat echt werkt.

En kijk niet alleen naar directe opbrengst tijdens de campagne. Analyseer ook de resultaten die je behaalt nadat je campagne allang is afgelopen. En analyseer het effect op je prijsstelling, op je merkwaarde en op je andere marketingactiviteiten. Alleen zo kun je aan een samengesteld effect op de lange termijn bouwen.

Theorie wordt vertaald naar praktijkcases.

Fijn is dat het rapport vol cases staat. Bijvoorbeeld: door de bovenstaande principes toe te passen in het concept “Famous Order” is de bijdrage van marketing aan de omzet van McDonald’s met een factor 2,5 gegroeid.

En Saatva, een DTC (direct-to-customer) matrassenmerk, merkte dat de afhankelijkheid van betaalde zoekadvertenties steeds problematischer werd: de kosten gingen omhoog en de opbrengsten omlaag. Het besloot daarom meer te investeren in merk. De omzet en marges stijgen sindsdien, zelfs terwijl de gehele categorie afnam.

Zin om aan de slag te gaan?

Wil je meer weten hoe je merk en performance effectief laat samenwerken? Laat het me weten. Ik help graag, bijvoorbeeld met een inspirerende in-company workshop. Die bevat nog meer handige inzichten en praktische instrumenten om zelf aan de slag te gaan.